Słownik przewoźnika
Skróty, które pojawiają się w dokumentach i podczas kontroli: co znaczy każdy z nich, kto za nim stoi i gdzie przeczytać szczegóły. Szukaj na stronie zwykłym wyszukiwaniem przeglądarki.
Ten słownik jest dla przewoźników z Ukrainy i Mołdawii, którzy jadą do Polski albo przez nią dalej do UE. Terminy są pogrupowane według liter; przy tych, które mają osobne omówienie, jest link do pełnego wyjaśnienia.
A
- ADR
Umowa europejska o międzynarodowym przewozie drogowym towarów niebezpiecznych. Kierowca potrzebuje zaświadczenia ADR, a pojazd - świadectwa dopuszczenia do przewozu określonych towarów niebezpiecznych.
- AETR
Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe. To na jej podstawie ukraińscy kierowcy pracują z tachografem w przewozach międzynarodowych.
- Agent celny
Przedsiębiorstwo z pozwoleniem na działalność agencji celnej, które zgłasza towary w interesie innej osoby. To zwykle agent składa zgłoszenie wywozowe za eksportera.
Pełne wyjaśnienie
B
- biznes.gov.pl
Polski portal państwowy dla przedsiębiorców. Przewoźnik z kraju spoza UE składa tam zgłoszenie delegowania kierowcy - wyłącznie przez internet.
Pełne wyjaśnienie
C
- CMR
Międzynarodowy list przewozowy według Konwencji CMR. Jego numer wpisuje się do zgłoszeń RMPD i SENT, więc musi zgadzać się z papierem co do znaku.
Pełne wyjaśnienie- CNHS, TARIC
Kody towarów. Pierwsze sześć znaków jest wspólne dla świata (HS), siódmy i ósmy to Nomenklatura scalona CN, dziewiąty i dziesiąty dają kod TARIC. Ukraińska klasyfikacja również opiera się na HS.
Pełne wyjaśnienie
D
- Delegowanie
Zgłoszenie delegowania kierowcy na terytorium Polski. Przewoźnicy z krajów trzecich składają je przez biznes.gov.pl, a potwierdzenie wozi się w kabinie.
Pełne wyjaśnienie
E
- e-TOLL
Polski system elektronicznego poboru opłaty drogowej oparty na pozycjonowaniu satelitarnym. Administruje nim KAS.
Pełne wyjaśnienie- EADEX-A
Wywozowy dokument towarzyszący, który urząd celny UE wydaje zgłaszającemu po zwolnieniu towaru do procedury wywozu w systemie AES. Jedzie z ładunkiem do urzędu wyprowadzenia.
Pełne wyjaśnienie- EKMTCEMT
Wielostronne zezwolenie na przewozy między krajami członkowskimi, ważne rok, z książką zapisów przejazdów. W Ukrainie rozdziela je Ukrtransbezpeka.
Pełne wyjaśnienie- eKolejkaєЧерга
Elektroniczna kolejka ciężarówek przed ukraińskimi przejściami granicznymi, wprowadzona uchwałą Rady Ministrów Ukrainy nr 1349 z 02.12.2022. Miejsce rezerwuje się przed wyjazdem.
Pełne wyjaśnienie- ENS
Przywozowa deklaracja skrócona: dane bezpieczeństwa o towarze wprowadzanym na obszar celny UE. Według Unijnego kodeksu celnego składa ją przewoźnik, dla transportu drogowego - co najmniej godzinę przed przybyciem.
- EORI
Unikalny numer rejestracyjny podmiotu w systemach celnych UE. Nadaje go bezpłatnie organ celny państwa członkowskiego; bez niego eksporter z UE nie złoży zgłoszenia wywozowego.
Pełne wyjaśnienie- EUR.1
Świadectwo przewozowe potwierdzające preferencyjne pochodzenie towaru według Umowy stowarzyszeniowej Ukraina - UE. Wydają je organy celne kraju wywozu; jest ważne cztery miesiące.
Pełne wyjaśnienie
G
- GITD
Główny Inspektorat Transportu Drogowego. Kontroluje przestrzeganie przepisów przewozowych i wydaje decyzje o karach administracyjnych, m.in. za RMPD i e-TOLL.
I
- ICS2
Europejski system, przez który składa się ENS do analizy ryzyka. Dla przewoźników drogowych i kolejowych przejście na trzeci release odbyło się w 2025 roku.
- ITDWITD
Inspekcja Transportu Drogowego działająca na podstawie ustawy o transporcie drogowym z 2001 roku; na poziomie województwa kieruje nią wojewódzki inspektor (WITD). To oni zatrzymują na drodze.
K
- Karta kierowcy
Osobista karta do tachografu cyfrowego: zapisuje czas jazdy, przerwy i odpoczynek. Razem z nią podczas kontroli okazuje się zapisy z bieżącego dnia i poprzednich 28 dni.
Pełne wyjaśnienie- KAS
Krajowa Administracja Skarbowa. Odpowiada za cła, podatki, system SENT i pobór opłaty w e-TOLL.
- Kaucja
Kwota pobierana od zagranicznego przewoźnika na miejscu kontroli w Polsce, w wysokości przewidywanej kary. Bez kaucji pojazd kierowany jest na parking strzeżony na koszt przewoźnika (art. 94, 95 ustawy o transporcie drogowym).
M
- Mandat i kara administracyjna
To dwie różne rzeczy. Mandat (grzywnę) wystawia się kierowcy jako osobie fizycznej na miejscu; karę administracyjną nakłada się decyzją na firmę przewozową. Za jedno naruszenie mogą wystąpić obie.
- MRN
Numer, który system NCTS nadaje zgłoszeniu tranzytowemu po jego przyjęciu. Po nim urzędy widzą przemieszczenie; w zgłoszeniach wywozowych własny MRN nadaje system AES.
Pełne wyjaśnienie
N
- NCTS
Wspólny europejski system tranzytowy, w którym składa się T1 i T2. Ukraina pracuje w nim jako strona Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej.
Pełne wyjaśnienie
O
- OBU
Przenośne urządzenie pokładowe klasy GNSS, które przesyła dane geolokalizacyjne pojazdu do systemu e-TOLL.
Pełne wyjaśnienie
P
- PUESC
Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych: wymiana informacji z KAS. Tam składa się SENT, RMPD oraz zgłoszenia tranzytowe i wywozowe.
R
- RMPD 100
Formularz zgłoszenia przewozu do rejestru RMPD na PUESC. Składa się go przed wjazdem do Polski; numer jest ważny 10 dni.
Pełne wyjaśnienie- RMPD 406
Formularz PUESC do weryfikacji, czy zgłoszenie istnieje i jest aktualne, wraz z ostatnią pozycją GPS. U nas tak samo nazywa się usługa śledzenia przejazdu.
Pełne wyjaśnienie- RMPD-auto
Nasza nazwa dla RMPD na sprowadzenie kupionego za granicą ciągnika, autobusu albo ciężarówki powyżej 3 500 kg bez ładunku komercyjnego.
Pełne wyjaśnienie
S
- SENT
Polski system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów według ustawy z 9 marca 2017 roku. SENT-100 składa wysyłający, SENT-200 - odbierający, SENT-300 - przewoźnik.
Pełne wyjaśnienie- «Szlach»
System informacyjny Ukrtransbezpeki, do którego licencjonowany przewoźnik wpisuje kierowcę wnioskiem, aby ten mógł przekroczyć granicę w czasie stanu wojennego. Nieprzerwany pobyt za granicą - do 60 dni kalendarzowych.
Pełne wyjaśnienie
T
- T1
Zgłoszenie zewnętrznego wspólnego tranzytu: towar jedzie pod dozorem celnym bez płacenia cła do urzędu przeznaczenia. Dla towarów unijnych jest T2.
Pełne wyjaśnienie- Tachograf
Urządzenie rejestrujące prędkość, czas jazdy i odpoczynku. Jego odczyty są pierwszą rzeczą sprawdzaną podczas kontroli w UE.
Pełne wyjaśnienie- TAD
Tranzytowy dokument towarzyszący: wydruk z numerem MRN, który jedzie z ładunkiem i jest okazywany w urzędach po drodze.
Pełne wyjaśnienie- TIRkarnet TIR
Celny system tranzytowy według Konwencji TIR z 1975 roku z gwarancją zrzeszeń krajowych. Działa również poza UE, inaczej niż T1.
Pełne wyjaśnienie
Z
- Zezwolenie dwustronne
Zezwolenie na przejazd przez terytorium konkretnego państwa na podstawie umowy międzypaństwowej - potrzebne tam, gdzie przewozy nie są zliberalizowane. W Ukrainie wydaje je Ukrtransbezpeka.
Pełne wyjaśnienie- Zgłoszenie wywozowe
Zgłoszenie celne, którym towar obejmuje się procedurą wywozu. Składa je zgłaszający albo agent celny; jego numer jest potrzebny przy zgłoszeniu T1.
Pełne wyjaśnienie- Zielona Karta
Międzynarodowy certyfikat obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu. Wymagana przy wyjeździe do krajów systemu, w tym do UE; na naczepę potrzebna osobna.
Pełne wyjaśnienie- ZSL
Zewnętrzny system lokalizacyjny: urządzenie montowane w pojeździe na stałe przez operatora, przesyłające geolokalizację do e-TOLL.
Pełne wyjaśnienie
Najczęstsze pytania
Źródła
- gov.pl/web/gitd - SENT i Rejestr RMPDzweryfikowano 20 września 2026
- gov.pl/web/gitd - Zadania Inspekcji Transportu Drogowegozweryfikowano 20 września 2026
- gov.pl/web/kas - Zadania KASzweryfikowano 20 września 2026
- PUESC - Jak to działa, informacje o PUESCzweryfikowano 20 września 2026
- e-TOLL - O systemiezweryfikowano 20 września 2026
- e-TOLL - Urządzenia pokładowe OBU i ZSLzweryfikowano 19 września 2026
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2024 poz. 1539)zweryfikowano 20 września 2026
- Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym (Dz.U. 2025 poz. 797)zweryfikowano 20 września 2026
- Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarówzweryfikowano 20 września 2026
- Regulation (EU) No 952/2013 - Union Customs Code (Митний кодекс Союзу)zweryfikowano 20 września 2026
- Convention on a common transit procedure (Конвенція про процедуру спільного транзиту, 20.05.1987)zweryfikowano 20 września 2026
- European Commission - New Computerised Transit System (NCTS)zweryfikowano 20 września 2026
- European Commission - Transition to ICS2 Release 3 completezweryfikowano 20 września 2026
- UNECE - Конвенція МДП (TIR)zweryfikowano 20 września 2026
- European Commission - EORI Guidance documentzweryfikowano 20 września 2026
- Угода про асоціацію Україна - ЄС, Протокол I (походження товарів, EUR.1)zweryfikowano 20 września 2026
- Council Regulation (EEC) No 2658/87 - Combined Nomenclature (CN)zweryfikowano 20 września 2026
- Митний кодекс України від 13.03.2012 № 4495-VIzweryfikowano 20 września 2026
- Закон України «Про автомобільний транспорт» від 05.04.2001 № 2344-IIIzweryfikowano 20 września 2026
- МТСБУ - Зелена карткаzweryfikowano 20 września 2026
- Європейська угода щодо роботи екіпажів транспортних засобів (ЄУТР/AETR), статус для Україниzweryfikowano 20 września 2026
- Regulation (EU) No 165/2014 on tachographs in road transportzweryfikowano 20 września 2026
- Європейська угода про міжнародне дорожнє перевезення небезпечних вантажів (ДОПНВ/ADR)zweryfikowano 20 września 2026
- Укртрансбезпека - дозволи на міжнародні перевезенняzweryfikowano 20 września 2026
- Правила перетинання державного кордону громадянами України (постанова КМУ від 27.01.1995 № 57)zweryfikowano 20 września 2026
- Постанова КМУ від 02.12.2022 № 1349 (експериментальний проєкт електронної черги)zweryfikowano 20 września 2026
Potrzebujesz dokumentów na przejazd?
Załóż bezpłatne konto i przygotuj dokument w panelu - samodzielnie albo rękami zespołu. Albo zostaw zgłoszenie: oddzwonimy i podpowiemy, czego potrzebujesz na swój przejazd.
Inne wyjaśnienia



Jesteśmy na TikToku
Jak złożyć dokumenty z telefonu, co się zmienia dla przewoźników i gdzie zaoszczędzić - w krótkich filmach.



