Dokumenty celneT1 / T2 w NCTS szybka realizacja · 24/7Dokumenty w PolsceCennikPoradnikiWiadomościKontakt
Strona główna›Wiadomości›Kto wypełnia list CMR: nadawca czy przewoźnik i kto odpowiada
Długopis nad niebieską podkładką z dokumentem - pola CMR dzielą między siebie nadawca i przewoźnik
Fot. Phil Hearing / Unsplash

Kto wypełnia list CMR, kto go podpisuje i kto odpowiada za błędy: nadawca, przewoźnik, kierowca

Kto wypełnia list CMR - nadawca czy przewoźnik? Na magazynie kierowca często dostaje pusty druk ze słowami „wypełnij sam”, a po kursie słyszy pytanie, skąd w liście zła liczba palet. Odpowiedź daje Konwencja CMR: art. 5 - podpisy i egzemplarze, art. 6 - treść, art. 7 - odpowiedzialność nadawcy, art. 8 - sprawdzenie przez przewoźnika, art. 9 - moc dowodowa. Wyjaśniamy, kto co wpisuje, kto podpisuje, kto odpowiada za każde pole i co robi kierowca w typowych sporach.

Logo Moisa LogisticsMoisa Logistics··8 min czytania

Najważniejsze liczby

3oryginały CMR z podpisami nadawcy i przewoźnika (art. 5)
art. 7nadawca odpowiada za niedokładne dane, które podał
pole 18zastrzeżenia przewoźnika - bez nich działa domniemanie z art. 9 ust. 2

W skrócie: kto wypełnia list CMR

List CMR wypełnia nadawca, a przewoźnik - swoją część. Konwencja nie mówi, czyja ręka ma pisać list, ale wymaga podpisów nadawcy i przewoźnika na trzech oryginałach (art. 5) i jasno dzieli odpowiedzialność. Za dane o stronach, towarze, miejscach i instrukcjach odpowiada wobec przewoźnika nadawca (art. 7), za sprawdzenie liczby sztuk i stanu towaru przy załadunku - przewoźnik (art. 8). Jeśli kierowca wypełnił pola nadawcy na jego prośbę, uważa się, że działał w imieniu nadawcy (art. 7 ust. 2).

  • Pola 1-15 i 21-22 - nadawca, 16-18, 23 i 25-26 - przewoźnik (kierowca w jego imieniu), 19-20 - strony razem, 24 - odbiorca.
  • Podpisują nadawca (pole 22) i przewoźnik (pole 23), odbiorca - przy dostawie (pole 24).
  • Niedokładne dane o towarze - ryzyko nadawcy; „czyste” pole 18 - ryzyko przewoźnika (art. 9 ust. 2).
  • Pieczątki Konwencja nie wymaga: może tylko zastąpić podpis, jeśli pozwala na to prawo państwa wystawienia (art. 5 ust. 1).

Kto wystawia CMR: co mówi Konwencja

Przepisy o liście przewozowym to art. 4-9 Konwencji CMR (Genewa, 1956; w Polsce Dz.U. 1962 nr 49 poz. 238). Jej stronami są m.in. Polska, Ukraina, Mołdawia i Rumunia.

ArtykułCo mówiCo to znaczy dla kierowcy
art. 4umowę stwierdza list przewozowy; jego brak lub błąd nie podważa ważności umowyzgubiony CMR nie zwalnia z obowiązków z umowy
art. 5trzy oryginały podpisane przez nadawcę i przewoźnika: pierwszy dla nadawcy, drugi z towarem, trzeci dla przewoźnika; na żądanie osobny list na każdy pojazddrugi oryginał zawsze w kabinie
art. 6dane obowiązkowe: data i miejsce wystawienia, strony, miejsca, towar, liczba sztuk, waga, koszty, instrukcje celne, klauzula o Konwencji; dodatkowe - w razie potrzebypuste pole obowiązkowe to pytanie przy kontroli i w sporze
art. 7nadawca odpowiada za koszty i szkody przewoźnika wynikłe z niedokładnych lub niepełnych danych, które podał; kto wpisał je na prośbę nadawcy, uważany jest za jego przedstawiciela; brak klauzuli o Konwencji obciąża przewoźnikadane bierz z dokumentów nadawcy
art. 8przewoźnik przy przyjęciu sprawdza liczbę sztuk, cechy i numery oraz widoczny stan towaru i opakowania; czego nie może sprawdzić - zastrzeżenie z uzasadnieniemlicz palety, wypełniaj pole 18
art. 9list jest dowodem zawarcia umowy, jej warunków i przyjęcia towaru; bez zastrzeżeń domniemywa się, że wszystko się zgadzało„czyste” pole 18 działa przeciw przewoźnikowi

Na pytanie „kto wystawia CMR” Konwencja odpowiada więc tak: sporządza go ten, kto przygotowuje druk, najczęściej nadawca lub jego magazyn, ale dane o towarze to strefa odpowiedzialności nadawcy, a sprawdzenie i zastrzeżenia - przewoźnika.

Pole - kto wypełnia - kto odpowiada

Numeracja - jak na druku Moisa Logistics i na popularnym polskim blankiecie; w innych wzorach numer niektórych pól może się różnić, więc kieruj się nazwą. Co dokładnie wpisać w każde pole - w ściądze CMR na jedną stronę; tutaj tylko role i odpowiedzialność.

PoleCo w nim jestKto wypełniaKto odpowiada za błąd
1-4Nadawca, odbiorca, miejsce przeznaczenia, miejsce i data przyjęcia towarunadawcanadawca - za niedokładne lub niepełne dane (art. 7 ust. 1 lit. a)
5Załączone dokumentynadawcanadawca - gdy dokumentów celnych brak lub są nieprawidłowe (art. 11 ust. 2); przewoźnik - gdy zgubił przekazane dokumenty (art. 11 ust. 3)
6-7Cechy i numery, ilość sztuknadawcanadawca (art. 7 ust. 1 lit. a); ale bez zastrzeżenia w polu 18 przyjmuje się, że przewoźnik przyjął właśnie tyle sztuk (art. 9 ust. 2)
8-9Opakowanie, rodzaj towaru, dla niebezpiecznego - klasa ADRnadawcanadawca, także za wadliwe opakowanie (art. 10), jeśli wada nie była widoczna ani znana przewoźnikowi bez zastrzeżeń
10-12Kod towaru, waga brutto, objętośćnadawcanadawca (art. 7 ust. 1 lit. a i c); wagę przewoźnik sprawdza na żądanie nadawcy, za opłatą (art. 8 ust. 3)
13Instrukcje nadawcy: cło, temperatura, zakaz przeładunku, ubezpieczenienadawcanadawca - za niedokładne lub niepełne instrukcje (art. 7 ust. 1 lit. a i b)
14-15Przewoźne, zapłata za pobraniemnadawcanadawca - za dane (art. 7 ust. 1 lit. b); przewoźnik, jeśli wydał towar bez pobrania, - do wysokości tej kwoty (art. 21)
16-17Przewoźnik i kolejni przewoźnicyprzewoźnikprzewoźnik
18Zastrzeżenia przewoźnikakierowca w imieniu przewoźnikaprzewoźnik: bez zastrzeżeń domniemywa się, że liczba i stan zgadzały się z listem (art. 9 ust. 2)
19-20Postanowienia specjalne, kto co płacistrony razemnadawca - za dane, które sam podał (art. 7 ust. 1 lit. b i c)
21-22Miejsce i data wystawienia, podpis nadawcynadawcanadawca: podpis na wszystkich trzech oryginałach (art. 5 ust. 1)
23Podpis przewoźnikakierowca w imieniu przewoźnikaprzewoźnik: podpisany list to dowód przyjęcia towaru (art. 9 ust. 1)
24Przesyłkę otrzymanoodbiorcaodbiorca: szkoda widoczna - najpóźniej przy dostawie (art. 30 ust. 1)
25-26Numery i marka ciągnika i naczepyprzewoźnikprzewoźnik: te dane porównuje się z RMPD, SENT i T1

Osobno o klauzuli, że przewóz podlega Konwencji (art. 6 ust. 1 lit. k): na drukowanych blankietach zwykle już jest, a jeśli jej brak, skutki ponosi przewoźnik (art. 7 ust. 3). W samodzielnie zrobionym druku z Worda sprawdź, czy ją ma.

I jeszcze jedno: art. 7 reguluje rozliczenia między nadawcą a przewoźnikiem, ale nie zdejmuje z przewoźnika obowiązków w Polsce. RMPD składa przewoźnik, więc numer CMR, numery pojazdu i wagę w zgłoszeniu sprawdzaj sam.

Kto podpisuje list CMR

  1. Nadawca - pole 22na wszystkich trzech oryginałach, przy załadunku; pierwszy oryginał zostaje u niego (art. 5 ust. 1)
  2. Przewoźnik - pole 23podpisuje kierowca w imieniu przewoźnika, po sprawdzeniu liczby sztuk i stanu towaru (art. 8)
  3. Odbiorca - pole 24przy dostawie dostaje drugi oryginał i towar za pokwitowaniem (art. 13 ust. 1); szkodę widoczną wpisuje najpóźniej przy dostawie (art. 30 ust. 1)

Podpisy mogą być wydrukowane albo zastąpione stemplami, jeśli pozwala na to prawo państwa, w którym wystawiono list (art. 5 ust. 1). Pieczątka zastępuje podpis, ale nie jest obowiązkowym elementem. Jak podpis i pieczątka przewoźnika trafiają na list w panelu - w artykule „Podpis i pieczątka w CMR i umowie-zleceniu”.

Sytuacje z praktyki: co robi kierowca

Nadawca prosi kierowcę o wypełnienie CMR

Można, ale dane bierz z dokumentów nadawcy - faktury, listy pakunkowej, specyfikacji - a nie „ze słuchu”. Według art. 7 ust. 2, jeśli przewoźnik na prośbę nadawcy wpisał dane o stronach, towarze, miejscach i instrukcjach, uważa się, dopóki nie udowodni się inaczej, że działał w imieniu nadawcy. Żeby łatwo to wykazać, poproś o dane na piśmie (mail lub wiadomość) i daj nadawcy podpisać pole 22 na wszystkich oryginałach.

Kierowca nie zgadza się z liczbą sztuk

Policz jeszcze raz przy nadawcy. Jeśli liczba nie zgadza się z polem 7, nie podpisuj „jak leci”: wpisz w pole 18 zastrzeżenie z faktyczną liczbą, np. „Faktycznie załadowano 32 palety, w polu 7 - 33”. Zastrzeżenie wiąże nadawcę tylko wtedy, gdy wyraźnie przyjął je w liście (art. 8 ust. 2), więc poproś o podpis obok. Odmówił - zdjęcia załadunku i wiadomość do dyspozytora i zleceniodawcy przed wyjazdem.

Naczepa zaplombowana, nie da się sprawdzić

Wtedy przewoźnik nie ma odpowiednich środków, żeby sprawdzić liczbę (art. 8 ust. 2). Zastrzeżenie w polu 18: „Naczepa zaplombowana przez nadawcę, plomba nr …, liczby sztuk i stanu towaru nie sprawdzono”. Bez niego działa domniemanie z art. 9 ust. 2: przyjmuje się, że towar przyjęto w pełnej liczbie i w dobrym stanie.

Waga w polu 11 budzi wątpliwości

Art. 8 ust. 1 nie każe przewoźnikowi sprawdzać wagi: to dane nadawcy i on odpowiada za ich niedokładność (art. 7 ust. 1). Nadawca może jednak żądać, żeby przewoźnik sprawdził wagę brutto lub zawartość sztuk - za opłatą, z wpisem wyniku do listu (art. 8 ust. 3). Waga z pola 11 trafia do RMPD i SENT, więc wyraźną rozbieżność wyjaśnij przed wyjazdem.

Nadawca nie przybija pieczątki

Konwencji wystarcza podpis. Pieczątka może zastąpić podpis tylko tam, gdzie pozwala na to prawo miejscowe (art. 5 ust. 1), ale nie jest obowiązkowa. Najważniejszy jest podpis nadawcy w polu 22 na wszystkich oryginałach.

Złe opakowanie

Za szkody z powodu wadliwego opakowania odpowiada nadawca (art. 10), chyba że wada była widoczna lub znana przewoźnikowi przy przyjęciu, a ten nie zgłosił zastrzeżeń. Widzisz rozdartą folię albo połamane palety - zastrzeżenie w polu 18 i zdjęcia.

Dokumenty celne z pola 5

Dokumenty potrzebne do odprawy dołącza nadawca i to on odpowiada za ich brak lub nieprawidłowość; przewoźnik nie musi sprawdzać ich dokładności (art. 11 ust. 1 i 2). Jeśli jednak kierowca je zgubi, przewoźnik odpowiada jak pełnomocnik, do wysokości odszkodowania za utratę towaru (art. 11 ust. 3).

Częste błędy

  • Kierowca podpisuje pole 23 bez liczenia sztuk i brak przy rozładunku staje się problemem przewoźnika.
  • Pole 18 zostaje puste przy zaplombowanej naczepie.
  • Nadawca podpisuje jeden egzemplarz zamiast trzech.
  • Numer CMR albo waga w liście różnią się od RMPD, SENT lub T1.
  • Numery ciągnika i naczepy w polach 25-26 są nieaktualne: pojazd zmieniono, a list nie.

Jak to robimy

W panelu Moisa Logistics przewoźnik może sam wypełnić CMR, także pola nadawcy według jego dokumentów: formularz bierze dane Twojej firmy i pojazdu, wstawia podpis i pieczątkę przewoźnika w polu 23, a pole 22 nadawca podpisuje na papierze. Wypełniasz sam - 0 zł, PDF z sześcioma egzemplarzami od razu (CMR w panelu). Chcesz, żebyśmy wypełnili my, - 25 zł za list (CMR pod klucz). Przed złożeniem RMPD czy T1 sprawdzamy numer CMR, numery pojazdu i wagę brutto.

W ukraińskim krajowym liście przewozowym role są inne - zob. „Kto wypełnia i podpisuje TTN”. Mity o pieczątce, „sześciu egzemplarzach” i podpisie „tylko kierowcy” - w artykule „7 mitów o CMR i TTN”, szerzej o liście - „List przewozowy CMR w prostych słowach”, o liście elektronicznym - „e-CMR w 2026”.

Najczęstsze pytania

Nadawca - pola o stronach, towarze, miejscach i instrukcjach (1-15, 21-22), przewoźnik - swoje (16-18, 23, 25-26), odbiorca - pole 24. Kierowca może wypełnić pola nadawcy na jego prośbę: wtedy uważa się, że działał w imieniu nadawcy (art. 7 ust. 2).
Konwencja nie mówi, kto fizycznie pisze list: sporządza się go w trzech oryginałach podpisanych przez nadawcę i przewoźnika (art. 5). W praktyce druk przygotowuje nadawca albo przewoźnik według danych nadawcy.
Nadawca - pole 22, przewoźnik (kierowca w jego imieniu) - pole 23, obaj na wszystkich trzech oryginałach. Odbiorca przy dostawie podpisuje pole 24 (art. 5 i 13).
Za niedokładne dane podane przez nadawcę - nadawca (art. 7 ust. 1). Za sprawdzenie liczby sztuk i widocznego stanu - przewoźnik: bez zastrzeżenia w polu 18 przyjmuje się, że wszystko się zgadzało (art. 8 i 9 ust. 2). Brak klauzuli o Konwencji - przewoźnik (art. 7 ust. 3).
Tak, na prośbę nadawcy. Wtedy uważa się, dopóki nie udowodni się inaczej, że działał w imieniu nadawcy (art. 7 ust. 2). Bierz dane z dokumentów nadawcy i proś o podpis w polu 22.
Nie. Konwencja wymaga podpisów; pieczątka może zastąpić podpis tylko wtedy, gdy pozwala na to prawo państwa wystawienia listu (art. 5 ust. 1).
Moisa Logistics

Potrzebujesz dokumentów na przejazd?

Załóż bezpłatne konto i przygotuj dokument w panelu - samodzielnie albo rękami zespołu. Albo zostaw zgłoszenie: oddzwonimy i podpowiemy, czego potrzebujesz na swój przejazd.

Zostaw zgłoszenie

Zostaw kontakt, resztę ustalimy w rozmowie. Oddzwonimy w godzinach pracy.

Dzwonimy wyłącznie w sprawie. Nie wysyłamy newsletterów.

Zostaw zgłoszenieCennik