
Kara za przeciążenie osi i przekroczenie DMC w Polsce 2026: tabela kar i zezwolenia
Kara za przeciążenie osi i przekroczenie DMC zależy od tego, co przekroczono i czy było zezwolenie: od 1 500 zł za zezwolenie złej kategorii do 15 000 zł za przekroczenie powyżej 20 % bez zezwolenia i do 20 000 zł na drogach ze znakiem ograniczenia nacisku. Wyjaśniamy normy masy i wymiarów, kto płaci - przewoźnik, ładujący czy nadawca, jakie są zezwolenia i jak uniknąć kary.
Najważniejsze liczby
W skrócie
- Ciężarówka cięższa niż norma - 40 t dla zespołu o 5 osiach albo 11,5 t na oś napędową - to w Polsce pojazd nienormatywny. Bez zezwolenia właściwej kategorii kara wynosi od 1 500 do 15 000 zł (art. 140ab PoRD).
- Przewoźnikowi ustawa o transporcie drogowym osobno przewiduje od 500 do 10 000 zł za przekroczenie DMC, długości lub szerokości (zał. 3, lp. 10).
- Na drogach ze znakiem ograniczenia nacisku 8 t lub 10 t obowiązuje osobna kara: 3 000-20 000 zł (art. 41d udp).
- Płaci przede wszystkim podmiot wykonujący przejazd, ale też ładujący, nadawca, odbiorca lub spedytor - jeśli mieli wpływ na przeciążenie.
- Zezwolenie wydaje się tylko na ładunek niepodzielny: „doładowanego” zboża czy śruty zezwoleniem nie załatwisz.
Kwoty pochodzą z tekstów jednolitych trzech ustaw, stan na listopad 2026 r.: Prawo o ruchu drogowym (PoRD, Dz.U. 2024 poz. 1251), ustawa o transporcie drogowym (utd, Dz.U. 2025 poz. 1490) i ustawa o drogach publicznych (udp, Dz.U. 2025 poz. 889); normy masy i wymiarów - z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów (Dz.U. 2024 poz. 502). Jak to wygląda na Ukrainie - w artykule „Ukraina: przeciążenie i ponadgabaryt”.
Jaka masa i jakie wymiary są dopuszczalne w Polsce
Pojazd, który choćby jednym parametrem - naciskiem osi, rzeczywistą masą lub wymiarami - przekracza wartości dopuszczalne, ustawa nazywa nienormatywnym (art. 2 pkt 35a PoRD). Podstawowe limity:
| Parametr | Norma w Polsce | Podstawa |
|---|---|---|
| Zespół pojazdów o co najmniej 5 osiach (ciągnik z naczepą, zestaw z przyczepą) | 40 t | § 3 ust. 1 pkt 2 |
| To samo z kontenerem do 45 stóp w transporcie intermodalnym | 42 t (2+3) / 44 t (3+2, 3+3) | § 3 ust. 1 pkt 2 |
| Pojedyncza oś napędowa | 11,5 t | § 5 ust. 1 pkt 5 |
| Pojedyncza oś nienapędowa | 10 t | § 5 ust. 1 pkt 1 |
| Grupa trzech osi naczepy (rozstaw 1,3-1,4 m / 1,4-1,8 m) | 24 t / 27 t | § 5 ust. 1 pkt 3 |
| Szerokość | 2,55 m; chłodnia ze ścianami od 45 mm - 2,60 m | § 2 ust. 2 |
| Wysokość | 4,00 m | § 2 ust. 4 |
| Długość: pojazd członowy / zespół z przyczepą | 16,50 m / 18,75 m | § 2 ust. 1 pkt 4-5 |
Drogi lokalne mogą mieć znak ograniczenia nacisku osi do 8 t lub 10 t, a na drogach o nawierzchni gruntowej obowiązuje 8 t na oś (art. 41, 41b udp).
Kara za przekroczenie DMC i przeciążenie osi: tabela
Kary przewidują trzy ustawy. Czy za jedno przeciążenie zostanie nałożona kara tylko z PoRD, czy także z utd, rozstrzyga się w sprawie; ustawa o transporcie drogowym nie pozwala karać drugi raz, jeśli za to samo naruszenie karę nałożył już inny organ (art. 92c ust. 1 pkt 2 utd).
| Naruszenie | Kto płaci | Kwota | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Pojazd nienormatywny bez zezwolenia kat. I | Podmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ) | 1 500 zł | PoRD art. 140ab ust. 1 pkt 1 |
| Bez zezwolenia kat. II-IV (wymiary lub masa do 60 t przy naciskach w normie) | Podmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ) | 5 000 zł | PoRD art. 140ab ust. 1 pkt 2 |
| Bez zezwolenia kat. V: nacisk osi, masa lub wymiary przekroczone do 10 % / 10-20 % / powyżej 20 % | Podmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ) | 6 000 / 10 000 / 15 000 zł | PoRD art. 140ab ust. 1 pkt 3 |
| Ładunek podzielny w pojeździe nienormatywnym | Podmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ) | jak za przejazd bez zezwolenia | PoRD art. 140ab ust. 2 |
| Niedotrzymanie warunków zezwolenia kat. V innych niż parametry pojazdu | Podmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ) | 2 000 zł | PoRD art. 140ab ust. 1 pkt 7 |
| Brak wymaganej liczby pojazdów pilotujących | Podmiot wykonujący przejazd | 3 000 zł | PoRD art. 140ab ust. 3 pkt 1 |
| Przekroczona DMC pojazdu lub zespołu powyżej 12 t: poniżej 5 % / 5-10 % / 10-20 % / od 20 % | Przewoźnik | 1 000 / 2 000 / 5 000 / 10 000 zł | utd, zał. 3, lp. 10.2 |
| Przekroczona DMC pojazdu powyżej 3,5 t do 12 t: poniżej 5 % / 5-15 % / 15-25 % / od 25 % | Przewoźnik | 500 / 1 000 / 2 000 / 5 000 zł | utd, zał. 3, lp. 10.1 |
| Przewóz międzynarodowy pojazdem 2,5-3,5 t z przekroczoną DMC: poniżej 5 % / 5-10 % / 10-20 % / od 20 % | Przewoźnik | 500 / 1 000 / 1 500 / 2 000 zł | utd, zał. 3, lp. 10.5 |
| Przekroczona długość: do 2 % / 2-20 % / od 20 % | Przewoźnik | 1 000 / 2 000 / 5 000 zł | utd, zał. 3, lp. 10.3 |
| Przekroczona szerokość: poniżej 2,65 m / 2,65-3,10 m / od 3,10 m | Przewoźnik | 1 000 / 2 000 / 5 000 zł | utd, zał. 3, lp. 10.4 |
| Brak deklaracji masy kontenera lub dane niezgodne ze stanem rzeczywistym, a pojazd jest przeciążony | Wysyłający kontener | 1 000 zł | utd art. 92d |
| Przekroczony lokalny dopuszczalny nacisk osi (znak 8 t lub 10 t, droga gruntowa): do 10 % / 10-20 % / powyżej 20 % | Podmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ) | 3 000 / 6 000 / 10 000 zł | udp art. 41d ust. 2 |
| To samo i jednocześnie bez zezwolenia kat. V: do 20 % / powyżej 20 % | Podmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ) | 12 000 / 20 000 zł | udp art. 41d ust. 3 |
Procent liczy się od wartości dopuszczalnej: 46 t przy normie 40 t to przekroczenie o 15 %. W tabelach kar nie ma „darmowej” tolerancji: najniższy próg to „poniżej 5 %” lub „do 10 %”.
Kto płaci karę za przeciążenie
- Podmiot wykonujący przejazd (zwykle przewoźnik) - pierwszy adresat kary z PoRD i udp (art. 140aa ust. 3 pkt 1, art. 41d ust. 10). Kary z zał. 3, lp. 10 utd - tylko przewoźnik.
- Podmiot wykonujący czynności ładunkowe - jeśli załadował tak, że przekroczono wymiary, naciski lub masę, a dowody wskazują, że miał na to wpływ lub się godził (art. 140aa ust. 3 pkt 2).
- Organizator transportu, nadawca, odbiorca, spedytor - na tych samych zasadach (art. 140aa ust. 3 pkt 3). Wysyłający kontener bez deklaracji masy przy przeciążonym pojeździe - 1 000 zł (art. 92d utd).
Wobec podmiotu wykonującego przejazd nie wszczyna się postępowania, jeśli dochował należytej staranności lub nie miał wpływu na naruszenie, a także gdy rzeczywista masa jest w normie, a przekroczony jest tylko nacisk osi przy przewozie ładunków sypkich i drewna (art. 140aa ust. 4 PoRD; na drogach ze znakiem - art. 41d ust. 11 udp).
Pojazd nienormatywny bez zezwolenia: kategorie zezwoleń I-V
| Kategoria | Jakie pojazdy | Drogi | Kto wydaje |
|---|---|---|---|
| I | Pojazdy wolnobieżne i ciągniki rolnicze; szerokość do 3,5 m, reszta w normie | Publiczne, z wyjątkiem autostrad i ekspresowych | Starosta |
| II | Masa i naciski w normie; szerokość do 3,2 m; długość do 15 m (pojazd) lub 23 m (zespół); wysokość do 4,3 m | Wszystkie publiczne | Starosta; przy wjeździe do Polski także naczelnik urzędu celno-skarbowego |
| III | Masa i naciski w normie; szerokość do 3,4 m; długość do 15 / 23 m, do 30 m z osiami skrętnymi; wysokość do 4,3 m | Krajowe | GDDKiA; przy wjeździe także naczelnik urzędu celno-skarbowego |
| IV | Szerokość do 3,4 m (do 4 m na drogach klasy A i S); długość jak w III; wysokość do 4,3 m; rzeczywista masa do 60 t, naciski w normie | Publiczne | GDDKiA |
| V | Większe niż w kategoriach I-IV albo z naciskami osi ponad normę | Trasa wskazana w zezwoleniu | GDDKiA; w mieście na prawach powiatu poza autostradami i ekspresowymi - prezydent miasta |
Zezwolenia kat. II-IV wydaje się na miesiąc, 6, 12 lub 24 miesiące w 3 dni robocze od złożenia wniosku z opłatą; kat. V - na jeden przejazd (ważne 14 dni) lub kilka (30 dni), w terminie do 14 dni roboczych (art. 64c, 64d PoRD). Zezwolenie innej kategorii oznacza przejazd bez zezwolenia (art. 64ea). Ustawa ogranicza opłaty: kat. I - do 120 zł, II - 2 400 zł, III - 3 600 zł, IV - 5 800 zł, V - 600 lub 2 000 zł za jednokrotny przejazd (art. 64f; stawki określa minister). Pojazdem nienormatywnym wolno przewozić tylko ładunek niepodzielny, poza kat. I (art. 64 ust. 2). W starszych opracowaniach pojawiają się kategorie VI i VII - w obowiązującym tekście ustawy jest ich pięć.
Kto waży, kaucja i terminy
Kontrolują ITD, Policja, Straż Graniczna, KAS i zarządca drogi (art. 140aa ust. 2 PoRD); kontrole mas to co najmniej 5 % wszystkich kontroli ITD w roku (art. 90c utd). Zagraniczny przewoźnik z państwa, z którym Polska nie ma umowy o wzajemnej egzekucji kar, wpłaca kaucję w wysokości przewidywanej kary; bez niej dokumenty są zatrzymywane, a pojazd trafia na parking strzeżony (art. 140ad). Odwołanie - w 14 dni, decyzja ostateczna podlega wykonaniu po 30 dniach od doręczenia (art. 140ac); karę za znak ograniczenia nacisku płaci się w 21 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 41d ust. 12 udp). Co jeszcze okazuje kierowca - w artykule „Kontrola ITD”.
Przykłady
| Sytuacja | Jak się liczy | Skutek |
|---|---|---|
| WITD Poznań, 05.03.2026: zestaw z wózkiem widłowym - rzeczywista masa 61,8 t przy normie 40 t, grupa trzech osi ciągnika 29,65 t przy 27 t, długość 22,4 m przy 16,5 m; kierowca miał zezwolenie kat. IV zamiast wymaganej V i nie miał pilotażu | Postępowanie wobec przedsiębiorcy z PoRD; według naszego wyliczenia z tabeli art. 140ab to 15 000 zł (kat. V, powyżej 20 %) i 3 000 zł za brak pilotażu | Grozi 18 000 zł; nadmiar przeładowano na inny pojazd i zestaw pojechał dalej na zezwoleniu kat. IV |
| Opole, komunikat GITD z 24.02.2026: DMC zespołu przekroczona o 8,86 t, kierowca okazał zezwolenie kat. IV | Wymagane było zezwolenie kat. V; zezwolenie innej kategorii oznacza przejazd bez zezwolenia (art. 64ea PoRD) | Zakaz dalszej jazdy, mandaty dla kierowcy, postępowanie wobec przewoźnika |
| Dane fikcyjne: śruta, ciągnik z naczepą 46 t przy normie 40 t (+15 %), oś napędowa 13 t przy 11,5 t (+13 %) | Oś ponad normę - potrzebna kat. V; śruta to ładunek podzielny, zezwolenia nie będzie (art. 64 ust. 2), więc kara jak bez zezwolenia, próg 10-20 % | 10 000 zł (art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b), od zagranicznego przewoźnika kaucja na miejscu; utd, lp. 10.2 osobno przewiduje 5 000 zł dla przewoźnika |
| Dane fikcyjne: zboże, masa całkowita 39,5 t, oś napędowa 12 t | Masa w normie, przekroczony tylko nacisk osi przy ładunku sypkim (art. 140aa ust. 4 pkt 2 PoRD) | Wobec podmiotu wykonującego przejazd postępowania się nie wszczyna |
Jak uniknąć kary za przeciążenie
- Zważ pojazd po załadunku - nie tylko masę całkowitą, ale każdą oś; napędowa do 11,5 t.
- Porównaj DMC ciągnika i naczepy z dowodami rejestracyjnymi: zespół nie może być cięższy ani niż 40 t, ani niż dopuszczalne dla każdego z pojazdów.
- Masę brutto w polu 11 CMR wpisuj z rzeczywistego ważenia - zob. ściągę CMR. Tę samą masę podaje się w T1 (gdy waga się nie zgadza) i w SENT, gdzie rozbieżność do 10 % nie jest naruszeniem (kary SENT).
- W RMPD nie ma masy, ale numer CMR w zgłoszeniu musi zgadzać się z papierowym listem - inspektor porównuje je na tej samej kontroli.
- Nie zgadzaj się na „doładowanie” ładunku podzielnego: zezwolenia na to w Polsce się nie wydaje.
- Dla ponadgabarytu - zezwolenie właściwej kategorii przed wjazdem; kat. II i III wydaje też naczelnik urzędu celno-skarbowego przy wjeździe do Polski.
- Zachowaj kwit ważenia i zdjęcia załadunku: pokazują, kto miał wpływ na przeciążenie.
Jak pomagamy
Zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych nie wyrabiamy i pojazdów nie ważymy. List CMR w panelu Moisa Logistics - 0 zł, a przed złożeniem RMPD lub T1 sprawdzamy numer CMR, numery pojazdów i masę brutto. RMPD pod klucz - 59 zł za dokument (RMPD pod klucz), samodzielnie w panelu - 9 zł, pierwsze 10 dni - 0 zł. To nie jest porada prawna: w sprawach spornych skontaktuj się z prawnikiem.
Najczęstsze pytania
Źródła
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1251: art. 2 pkt 35a-35b, art. 64, 64b-64f, 64ea, 140aa-140ad, załącznik nr 1 (kategorie zezwoleń I-V); późniejsze zmiany (Dz.U. 2025 poz. 820, 1006, 1676, 1734, 1843, 1872, Dz.U. 2026 poz. 180, 1466) tych przepisów nie zmieniajązweryfikowano 21 listopada 2026
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1490: art. 90c, 92a ust. 7 pkt 2 i ust. 11, 92c ust. 1 pkt 2, 92d, załącznik nr 3 lp. 10.1-10.5zweryfikowano 21 listopada 2026
- Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 889: art. 41, 41b, 41c, 41d (kary 3 000-20 000 zł za nacisk osi; art. 13g uchylony)zweryfikowano 21 listopada 2026
- Obwieszczenie Ministra Infrastruktury - tekst jednolity rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, Dz.U. 2024 poz. 502: § 2 (wymiary), § 3 (DMC 40-44 t), § 5 (naciski osi)zweryfikowano 21 listopada 2026
- WITD Poznań - Pojazd nienormatywny bez wymaganego zezwolenia (05.03.2026): 61,8 t przy normie 40 t, zezwolenie kat. IV zamiast V, łączna kara do 18 000 złzweryfikowano 21 listopada 2026
- GITD - Blisko 9 ton przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej (24.02.2026): brak zezwolenia kat. V, zakaz dalszej jazdyzweryfikowano 21 listopada 2026
- Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (SENT), tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1218: art. 2, 3 ust. 6, 5-11, 13-17, 21-24, 31-32 (dla RMPD - przez art. 28b ust. 5 ustawy o transporcie drogowym)zweryfikowano 21 listopada 2026
Potrzebujesz dokumentów na przejazd?
Załóż bezpłatne konto i przygotuj dokument w panelu - samodzielnie albo rękami zespołu. Albo zostaw zgłoszenie: oddzwonimy i podpowiemy, czego potrzebujesz na swój przejazd.
Inne wiadomości



Jesteśmy na TikToku
Jak złożyć dokumenty z telefonu, co się zmienia dla przewoźników i gdzie zaoszczędzić - w krótkich filmach.



