Dokumenty celneT1 / T2 w NCTS szybka realizacja · 24/7Dokumenty w PolsceCennikPoradnikiWiadomościKontakt
Strona główna›Wiadomości›Kara za przeciążenie osi i DMC 2026: tabela i zezwolenia
Kombajn przesypuje zboże na ciężarówkę - ładunek sypki łatwo przeciążyć
Fot. Darla Hueske / Unsplash

Kara za przeciążenie osi i przekroczenie DMC w Polsce 2026: tabela kar i zezwolenia

Kara za przeciążenie osi i przekroczenie DMC zależy od tego, co przekroczono i czy było zezwolenie: od 1 500 zł za zezwolenie złej kategorii do 15 000 zł za przekroczenie powyżej 20 % bez zezwolenia i do 20 000 zł na drogach ze znakiem ograniczenia nacisku. Wyjaśniamy normy masy i wymiarów, kto płaci - przewoźnik, ładujący czy nadawca, jakie są zezwolenia i jak uniknąć kary.

Logo Moisa LogisticsMoisa Logistics··10 min czytania

Najważniejsze liczby

40 tzespół pojazdów o co najmniej 5 osiach
11,5 tpojedyncza oś napędowa
15 000 złbez zezwolenia kat. V przy przekroczeniu powyżej 20 %
5kategorii zezwoleń na pojazd nienormatywny (I-V)

W skrócie

  • Ciężarówka cięższa niż norma - 40 t dla zespołu o 5 osiach albo 11,5 t na oś napędową - to w Polsce pojazd nienormatywny. Bez zezwolenia właściwej kategorii kara wynosi od 1 500 do 15 000 zł (art. 140ab PoRD).
  • Przewoźnikowi ustawa o transporcie drogowym osobno przewiduje od 500 do 10 000 zł za przekroczenie DMC, długości lub szerokości (zał. 3, lp. 10).
  • Na drogach ze znakiem ograniczenia nacisku 8 t lub 10 t obowiązuje osobna kara: 3 000-20 000 zł (art. 41d udp).
  • Płaci przede wszystkim podmiot wykonujący przejazd, ale też ładujący, nadawca, odbiorca lub spedytor - jeśli mieli wpływ na przeciążenie.
  • Zezwolenie wydaje się tylko na ładunek niepodzielny: „doładowanego” zboża czy śruty zezwoleniem nie załatwisz.

Kwoty pochodzą z tekstów jednolitych trzech ustaw, stan na listopad 2026 r.: Prawo o ruchu drogowym (PoRD, Dz.U. 2024 poz. 1251), ustawa o transporcie drogowym (utd, Dz.U. 2025 poz. 1490) i ustawa o drogach publicznych (udp, Dz.U. 2025 poz. 889); normy masy i wymiarów - z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów (Dz.U. 2024 poz. 502). Jak to wygląda na Ukrainie - w artykule „Ukraina: przeciążenie i ponadgabaryt”.

Jaka masa i jakie wymiary są dopuszczalne w Polsce

Pojazd, który choćby jednym parametrem - naciskiem osi, rzeczywistą masą lub wymiarami - przekracza wartości dopuszczalne, ustawa nazywa nienormatywnym (art. 2 pkt 35a PoRD). Podstawowe limity:

ParametrNorma w PolscePodstawa
Zespół pojazdów o co najmniej 5 osiach (ciągnik z naczepą, zestaw z przyczepą)40 t§ 3 ust. 1 pkt 2
To samo z kontenerem do 45 stóp w transporcie intermodalnym42 t (2+3) / 44 t (3+2, 3+3)§ 3 ust. 1 pkt 2
Pojedyncza oś napędowa11,5 t§ 5 ust. 1 pkt 5
Pojedyncza oś nienapędowa10 t§ 5 ust. 1 pkt 1
Grupa trzech osi naczepy (rozstaw 1,3-1,4 m / 1,4-1,8 m)24 t / 27 t§ 5 ust. 1 pkt 3
Szerokość2,55 m; chłodnia ze ścianami od 45 mm - 2,60 m§ 2 ust. 2
Wysokość4,00 m§ 2 ust. 4
Długość: pojazd członowy / zespół z przyczepą16,50 m / 18,75 m§ 2 ust. 1 pkt 4-5

Drogi lokalne mogą mieć znak ograniczenia nacisku osi do 8 t lub 10 t, a na drogach o nawierzchni gruntowej obowiązuje 8 t na oś (art. 41, 41b udp).

Kara za przekroczenie DMC i przeciążenie osi: tabela

Kary przewidują trzy ustawy. Czy za jedno przeciążenie zostanie nałożona kara tylko z PoRD, czy także z utd, rozstrzyga się w sprawie; ustawa o transporcie drogowym nie pozwala karać drugi raz, jeśli za to samo naruszenie karę nałożył już inny organ (art. 92c ust. 1 pkt 2 utd).

NaruszenieKto płaciKwotaPodstawa
Pojazd nienormatywny bez zezwolenia kat. IPodmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ)1 500 złPoRD art. 140ab ust. 1 pkt 1
Bez zezwolenia kat. II-IV (wymiary lub masa do 60 t przy naciskach w normie)Podmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ)5 000 złPoRD art. 140ab ust. 1 pkt 2
Bez zezwolenia kat. V: nacisk osi, masa lub wymiary przekroczone do 10 % / 10-20 % / powyżej 20 %Podmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ)6 000 / 10 000 / 15 000 złPoRD art. 140ab ust. 1 pkt 3
Ładunek podzielny w pojeździe nienormatywnymPodmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ)jak za przejazd bez zezwoleniaPoRD art. 140ab ust. 2
Niedotrzymanie warunków zezwolenia kat. V innych niż parametry pojazduPodmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ)2 000 złPoRD art. 140ab ust. 1 pkt 7
Brak wymaganej liczby pojazdów pilotującychPodmiot wykonujący przejazd3 000 złPoRD art. 140ab ust. 3 pkt 1
Przekroczona DMC pojazdu lub zespołu powyżej 12 t: poniżej 5 % / 5-10 % / 10-20 % / od 20 %Przewoźnik1 000 / 2 000 / 5 000 / 10 000 złutd, zał. 3, lp. 10.2
Przekroczona DMC pojazdu powyżej 3,5 t do 12 t: poniżej 5 % / 5-15 % / 15-25 % / od 25 %Przewoźnik500 / 1 000 / 2 000 / 5 000 złutd, zał. 3, lp. 10.1
Przewóz międzynarodowy pojazdem 2,5-3,5 t z przekroczoną DMC: poniżej 5 % / 5-10 % / 10-20 % / od 20 %Przewoźnik500 / 1 000 / 1 500 / 2 000 złutd, zał. 3, lp. 10.5
Przekroczona długość: do 2 % / 2-20 % / od 20 %Przewoźnik1 000 / 2 000 / 5 000 złutd, zał. 3, lp. 10.3
Przekroczona szerokość: poniżej 2,65 m / 2,65-3,10 m / od 3,10 mPrzewoźnik1 000 / 2 000 / 5 000 złutd, zał. 3, lp. 10.4
Brak deklaracji masy kontenera lub dane niezgodne ze stanem rzeczywistym, a pojazd jest przeciążonyWysyłający kontener1 000 złutd art. 92d
Przekroczony lokalny dopuszczalny nacisk osi (znak 8 t lub 10 t, droga gruntowa): do 10 % / 10-20 % / powyżej 20 %Podmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ)3 000 / 6 000 / 10 000 złudp art. 41d ust. 2
To samo i jednocześnie bez zezwolenia kat. V: do 20 % / powyżej 20 %Podmiot wykonujący przejazd (i inni, którzy mieli wpływ)12 000 / 20 000 złudp art. 41d ust. 3

Procent liczy się od wartości dopuszczalnej: 46 t przy normie 40 t to przekroczenie o 15 %. W tabelach kar nie ma „darmowej” tolerancji: najniższy próg to „poniżej 5 %” lub „do 10 %”.

Kto płaci karę za przeciążenie

  • Podmiot wykonujący przejazd (zwykle przewoźnik) - pierwszy adresat kary z PoRD i udp (art. 140aa ust. 3 pkt 1, art. 41d ust. 10). Kary z zał. 3, lp. 10 utd - tylko przewoźnik.
  • Podmiot wykonujący czynności ładunkowe - jeśli załadował tak, że przekroczono wymiary, naciski lub masę, a dowody wskazują, że miał na to wpływ lub się godził (art. 140aa ust. 3 pkt 2).
  • Organizator transportu, nadawca, odbiorca, spedytor - na tych samych zasadach (art. 140aa ust. 3 pkt 3). Wysyłający kontener bez deklaracji masy przy przeciążonym pojeździe - 1 000 zł (art. 92d utd).

Wobec podmiotu wykonującego przejazd nie wszczyna się postępowania, jeśli dochował należytej staranności lub nie miał wpływu na naruszenie, a także gdy rzeczywista masa jest w normie, a przekroczony jest tylko nacisk osi przy przewozie ładunków sypkich i drewna (art. 140aa ust. 4 PoRD; na drogach ze znakiem - art. 41d ust. 11 udp).

Pojazd nienormatywny bez zezwolenia: kategorie zezwoleń I-V

KategoriaJakie pojazdyDrogiKto wydaje
IPojazdy wolnobieżne i ciągniki rolnicze; szerokość do 3,5 m, reszta w normiePubliczne, z wyjątkiem autostrad i ekspresowychStarosta
IIMasa i naciski w normie; szerokość do 3,2 m; długość do 15 m (pojazd) lub 23 m (zespół); wysokość do 4,3 mWszystkie publiczneStarosta; przy wjeździe do Polski także naczelnik urzędu celno-skarbowego
IIIMasa i naciski w normie; szerokość do 3,4 m; długość do 15 / 23 m, do 30 m z osiami skrętnymi; wysokość do 4,3 mKrajoweGDDKiA; przy wjeździe także naczelnik urzędu celno-skarbowego
IVSzerokość do 3,4 m (do 4 m na drogach klasy A i S); długość jak w III; wysokość do 4,3 m; rzeczywista masa do 60 t, naciski w normiePubliczneGDDKiA
VWiększe niż w kategoriach I-IV albo z naciskami osi ponad normęTrasa wskazana w zezwoleniuGDDKiA; w mieście na prawach powiatu poza autostradami i ekspresowymi - prezydent miasta

Zezwolenia kat. II-IV wydaje się na miesiąc, 6, 12 lub 24 miesiące w 3 dni robocze od złożenia wniosku z opłatą; kat. V - na jeden przejazd (ważne 14 dni) lub kilka (30 dni), w terminie do 14 dni roboczych (art. 64c, 64d PoRD). Zezwolenie innej kategorii oznacza przejazd bez zezwolenia (art. 64ea). Ustawa ogranicza opłaty: kat. I - do 120 zł, II - 2 400 zł, III - 3 600 zł, IV - 5 800 zł, V - 600 lub 2 000 zł za jednokrotny przejazd (art. 64f; stawki określa minister). Pojazdem nienormatywnym wolno przewozić tylko ładunek niepodzielny, poza kat. I (art. 64 ust. 2). W starszych opracowaniach pojawiają się kategorie VI i VII - w obowiązującym tekście ustawy jest ich pięć.

Kto waży, kaucja i terminy

Kontrolują ITD, Policja, Straż Graniczna, KAS i zarządca drogi (art. 140aa ust. 2 PoRD); kontrole mas to co najmniej 5 % wszystkich kontroli ITD w roku (art. 90c utd). Zagraniczny przewoźnik z państwa, z którym Polska nie ma umowy o wzajemnej egzekucji kar, wpłaca kaucję w wysokości przewidywanej kary; bez niej dokumenty są zatrzymywane, a pojazd trafia na parking strzeżony (art. 140ad). Odwołanie - w 14 dni, decyzja ostateczna podlega wykonaniu po 30 dniach od doręczenia (art. 140ac); karę za znak ograniczenia nacisku płaci się w 21 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 41d ust. 12 udp). Co jeszcze okazuje kierowca - w artykule „Kontrola ITD”.

Przykłady

SytuacjaJak się liczySkutek
WITD Poznań, 05.03.2026: zestaw z wózkiem widłowym - rzeczywista masa 61,8 t przy normie 40 t, grupa trzech osi ciągnika 29,65 t przy 27 t, długość 22,4 m przy 16,5 m; kierowca miał zezwolenie kat. IV zamiast wymaganej V i nie miał pilotażuPostępowanie wobec przedsiębiorcy z PoRD; według naszego wyliczenia z tabeli art. 140ab to 15 000 zł (kat. V, powyżej 20 %) i 3 000 zł za brak pilotażuGrozi 18 000 zł; nadmiar przeładowano na inny pojazd i zestaw pojechał dalej na zezwoleniu kat. IV
Opole, komunikat GITD z 24.02.2026: DMC zespołu przekroczona o 8,86 t, kierowca okazał zezwolenie kat. IVWymagane było zezwolenie kat. V; zezwolenie innej kategorii oznacza przejazd bez zezwolenia (art. 64ea PoRD)Zakaz dalszej jazdy, mandaty dla kierowcy, postępowanie wobec przewoźnika
Dane fikcyjne: śruta, ciągnik z naczepą 46 t przy normie 40 t (+15 %), oś napędowa 13 t przy 11,5 t (+13 %)Oś ponad normę - potrzebna kat. V; śruta to ładunek podzielny, zezwolenia nie będzie (art. 64 ust. 2), więc kara jak bez zezwolenia, próg 10-20 %10 000 zł (art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b), od zagranicznego przewoźnika kaucja na miejscu; utd, lp. 10.2 osobno przewiduje 5 000 zł dla przewoźnika
Dane fikcyjne: zboże, masa całkowita 39,5 t, oś napędowa 12 tMasa w normie, przekroczony tylko nacisk osi przy ładunku sypkim (art. 140aa ust. 4 pkt 2 PoRD)Wobec podmiotu wykonującego przejazd postępowania się nie wszczyna

Jak uniknąć kary za przeciążenie

  1. Zważ pojazd po załadunku - nie tylko masę całkowitą, ale każdą oś; napędowa do 11,5 t.
  2. Porównaj DMC ciągnika i naczepy z dowodami rejestracyjnymi: zespół nie może być cięższy ani niż 40 t, ani niż dopuszczalne dla każdego z pojazdów.
  3. Masę brutto w polu 11 CMR wpisuj z rzeczywistego ważenia - zob. ściągę CMR. Tę samą masę podaje się w T1 (gdy waga się nie zgadza) i w SENT, gdzie rozbieżność do 10 % nie jest naruszeniem (kary SENT).
  4. W RMPD nie ma masy, ale numer CMR w zgłoszeniu musi zgadzać się z papierowym listem - inspektor porównuje je na tej samej kontroli.
  5. Nie zgadzaj się na „doładowanie” ładunku podzielnego: zezwolenia na to w Polsce się nie wydaje.
  6. Dla ponadgabarytu - zezwolenie właściwej kategorii przed wjazdem; kat. II i III wydaje też naczelnik urzędu celno-skarbowego przy wjeździe do Polski.
  7. Zachowaj kwit ważenia i zdjęcia załadunku: pokazują, kto miał wpływ na przeciążenie.

Jak pomagamy

Zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych nie wyrabiamy i pojazdów nie ważymy. List CMR w panelu Moisa Logistics - 0 zł, a przed złożeniem RMPD lub T1 sprawdzamy numer CMR, numery pojazdów i masę brutto. RMPD pod klucz - 59 zł za dokument (RMPD pod klucz), samodzielnie w panelu - 9 zł, pierwsze 10 dni - 0 zł. To nie jest porada prawna: w sprawach spornych skontaktuj się z prawnikiem.

Najczęstsze pytania

Bez wymaganego zezwolenia kat. V - 6 000 zł przy przekroczeniu do 10 %, 10 000 zł przy 10-20 % i 15 000 zł powyżej 20 % (art. 140ab PoRD). Przewoźnikowi ustawa o transporcie drogowym osobno przewiduje od 1 000 do 10 000 zł za przekroczenie DMC zespołu powyżej 12 t (zał. 3, lp. 10.2).
Oś ponad normę (11,5 t dla napędowej) wymaga zezwolenia kat. V, bez niego - 6 000-15 000 zł zależnie od procentu. Na drogach ze znakiem 8 t lub 10 t na oś - 3 000, 6 000 lub 10 000 zł (art. 41d udp).
Kat. I - 1 500 zł, kat. II-IV - 5 000 zł, kat. V - 6 000, 10 000 lub 15 000 zł zależnie od przekroczenia (art. 140ab ust. 1 PoRD). Zezwolenie złej kategorii traktuje się jak jego brak (art. 64ea).
Przede wszystkim podmiot wykonujący przejazd, czyli przewoźnik. Karę można nałożyć też na ładującego, nadawcę, odbiorcę lub spedytora, jeśli dowody wskazują, że mieli wpływ na przeciążenie lub się na nie godzili (art. 140aa ust. 3 PoRD).
Nie. Pojazdem nienormatywnym wolno przewozić tylko ładunek niepodzielny (art. 64 ust. 2 PoRD), a za podzielny karze się jak za przejazd bez zezwolenia.

Źródła

  1. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1251: art. 2 pkt 35a-35b, art. 64, 64b-64f, 64ea, 140aa-140ad, załącznik nr 1 (kategorie zezwoleń I-V); późniejsze zmiany (Dz.U. 2025 poz. 820, 1006, 1676, 1734, 1843, 1872, Dz.U. 2026 poz. 180, 1466) tych przepisów nie zmieniajązweryfikowano 21 listopada 2026
  2. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1490: art. 90c, 92a ust. 7 pkt 2 i ust. 11, 92c ust. 1 pkt 2, 92d, załącznik nr 3 lp. 10.1-10.5zweryfikowano 21 listopada 2026
  3. Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 889: art. 41, 41b, 41c, 41d (kary 3 000-20 000 zł za nacisk osi; art. 13g uchylony)zweryfikowano 21 listopada 2026
  4. Obwieszczenie Ministra Infrastruktury - tekst jednolity rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, Dz.U. 2024 poz. 502: § 2 (wymiary), § 3 (DMC 40-44 t), § 5 (naciski osi)zweryfikowano 21 listopada 2026
  5. WITD Poznań - Pojazd nienormatywny bez wymaganego zezwolenia (05.03.2026): 61,8 t przy normie 40 t, zezwolenie kat. IV zamiast V, łączna kara do 18 000 złzweryfikowano 21 listopada 2026
  6. GITD - Blisko 9 ton przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej (24.02.2026): brak zezwolenia kat. V, zakaz dalszej jazdyzweryfikowano 21 listopada 2026
  7. Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (SENT), tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1218: art. 2, 3 ust. 6, 5-11, 13-17, 21-24, 31-32 (dla RMPD - przez art. 28b ust. 5 ustawy o transporcie drogowym)zweryfikowano 21 listopada 2026
Moisa Logistics

Potrzebujesz dokumentów na przejazd?

Załóż bezpłatne konto i przygotuj dokument w panelu - samodzielnie albo rękami zespołu. Albo zostaw zgłoszenie: oddzwonimy i podpowiemy, czego potrzebujesz na swój przejazd.

Zostaw zgłoszenie

Zostaw kontakt, resztę ustalimy w rozmowie. Oddzwonimy w godzinach pracy.

Dzwonimy wyłącznie w sprawie. Nie wysyłamy newsletterów.

Zostaw zgłoszenieCennik